De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken.

Strikt noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om in de site te navigeren, of om te voorzien in door jou aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren van de functionaliteit van de website door het opslaan van jouw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker op maat gemaakte reclame en andere informatie te tonen.

Provincie Limburg maakt zich klaar voor nieuwe droogteperiode

woensdag, 20 mei 2020

De waterbeschikbaarheid per inwoner in Vlaanderen is één van de laagste in Europa. De droge zomers van afgelopen jaren hebben hun sporen nagelaten op de grondwaterstanden. In februari en maart leek het erop dat een inhaalbeweging werd ingezet, maar april en nu ook mei lijken droge maanden te worden. "Om proactief in te zetten op structurele ingrepen, ontwikkelen we een waterbalans om in te schatten in welke Limburgse regio’s watertekorten kunnen optreden," aldus Inge Moors, gedeputeerde van Landbouw en Platteland. "We zien dat het risico op waterschaarste dit jaar opnieuw vrij groot is. Droogterisicobeheer is dus meer dan ooit aan de orde," aldus Bert Lambrechts, gedeputeerde van Water en Klimaat.

Om voorbereid te zijn op nieuwe periodes van droogte werkte de provincie Limburg samen met experten van de Bodemkundige Dienst van België, KU Leuven en de VUB om alle waterbronnen in de provincie te inventariseren en bracht het waterverbruik en de te verwachten waterbehoefte in kaart. Deze informatie werd vervolgens in modellen gegoten, de zogenaamde waterbalansen. De verschillende mogelijke klimaatscenario’s kunnen hiermee eveneens in beeld gebracht worden.

Deze inventarisatie is een eerste belangrijke stap om ons voor te bereiden op toekomstige periodes van waterschaarste. "We willen een verregaande gebiedsgerichte aanpak uitrollen en nog meer een crisismanagement op maat voeren", aldus gedeputeerde Inge Moors. Gedeputeerde Bert Lambrechts vult aan: "Zo kunnen we ons voortaan, naast de adviezen van de Vlaamse droogtecommissie die voor heel Vlaanderen gelden, nog meer baseren op specifiek Limburgse gegevens en zo voor Limburg gericht maatregelen uitvaardigen op maat van de lokale waterproblematiek." De ontwikkelde tools geven een verfijnder beeld van het grond- en oppervlaktewaterpeil over de hele provincie en zorgen dat er voorspellingen over de waterbeschikbaarheid kunnen gemaakt worden voor de toekomst.

Immers, voor heel wat sectoren zoals de energie-, chemie-, transport- en landbouwsector alsook voor huishoudens is water een noodzakelijke grondstof. Voor de landbouwsector bleek het tekort aan water de afgelopen droogteperiodes desastreus en de droogte van 2018 werd zelfs erkend als landbouwramp. "De economische schade die de sector de afgelopen jaren heeft opgelopen tijdens droogteperiodes was enorm. Beregenen en bevloeien blijven immers essentieel voor de bedrijfsvoering van onze land- en tuinbouwers. Daarnaast moet meer water vastgehouden worden in het landschap. Met efficiënter watergebruik en innovatieve technieken moeten watertekorten voorkomen worden," aldus gedeputeerde Inge Moors.

"Voor natuur en milieu is het niet mogelijk om een concrete financiële waarde van voldoende water te berekenen", zegt gedeputeerde Bert Lambrechts. "Maar het maatschappelijk belang is des te duidelijker." Zo werden de minimaal te behouden waterstanden in waterlopen mee opgenomen in de waterbalansen. Een voldoende hoge waterstand in beken en rivieren is zeer belangrijk voor het overleven van zeldzame (vis)soorten. De provincie zal daarbij aansluitend het ruimingsschema van haar waterlopen afstemmen op de lokale droogtesituatie. Hiervoor werd reeds een "vakindeling" van de waterlopen gemaakt die continu verfijnd wordt met het oog op een optimale waterhuishouding. Ook met de wateringen zal dit voor hun werkingsgebieden verder afgestemd worden.

Het door de provincie opgezette monitoringsprogramma voor het meten van waterstanden wordt verdergezet en in 2020 deels geautomatiseerd door middel van peilsensoren. Met deze waterstudie en waterbalans is Limburg de eerste provincie die investeert in een bruikbare tool om onderbouwde en regiospecifieke maatregelen af te kondigen in periodes van droogte. Ondertussen loopt op Vlaams niveau onder leiding van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) een project voor het opstellen van een Vlaams ‘reactief’ afwegingskader. "Tegen de zomer van 2021 zullen we verder inzetten op een specifiek Limburgs afwegingskader binnen het Vlaams afwegingskader. Op deze manier worden gebruiksbeperkingen bij extreme droogte en welke waterbehoeftige sectoren waar en wanneer voorrang krijgen in een concreet afwegingskader vastgelegd. Het afwegingskader zal met ander woorden toelaten om tijdens periodes van waterschaarste weloverwogen beslissingen te nemen. Dit is wanneer de waterbeschikbaarheid te laag geworden is om aan de vraag naar water voor één of meer toepassingen te voldoen. Dat kan gebeuren of omdat de vraag stijgt, of omdat het aanbod (tijdelijk) daalt," aldus gedeputeerde Inge Moors.

De waterstudie beperkt zich niet enkel tot crisismaatregelen, maar zoekt ook langetermijnoplossingen. Zo blijkt dat grondwaterreservoirs ideaal zijn om water te bufferen. Hiervoor moet er in alle watervoerende lagen voldoende water aanwezig zijn. We moeten dus meer ruimte creëren voor water, in de vorm van bijv. onverharde zones, opdat hemelwater in de grond kan sijpelen. Maar ook de klimaatverandering op zich heeft een grote impact op de grondwaterstanden, het is dus uitermate belangrijk dat ook hiertegen de nodige maatregelen genomen worden. "Daarnaast is het de verantwoordelijkheid van alle sectoren - industrie, natuur, landbouw, recreatie en handel - alsook van iedere burger om bewust om te gaan met het kostbare water. We moeten met z’n allen waterverspilling tegengaan," besluiten beide gedeputeerden.