De provincie Limburg gebruikt cookies om jouw surfervaring op deze website gemakkelijker te maken.

Strikt noodzakelijke cookies
Deze cookies zijn strikt noodzakelijk om in de site te navigeren, of om te voorzien in door jou aangevraagde faciliteiten.
Functionaliteitscookies
Deze cookies verbeteren van de functionaliteit van de website door het opslaan van jouw voorkeuren.
Prestatiecookies
Deze cookies helpen om de prestaties van de website te verbeteren, waardoor een betere gebruikerservaring ontstaat.
Online surfgedrag gebaseerde reclame cookies
Deze cookies worden gebruikt om op de gebruiker op maat gemaakte reclame en andere informatie te tonen.
  • Start
  • Water
  • Wereldwaterdag: provinciale overstromingszones in de kijker (video)!
Dronebeeld van overstromingszone: de waterloop kronkelt door het landschap. De dijk ligt dwars op de waterloop.

Wereldwaterdag: provinciale overstromingszones in de kijker (video)!

Laatst aangepast dinsdag, 22 maart 2022

Op 22 maart is het Wereldwaterdag. Als grootste waterbeheerder in Limburg kunnen we dat niet zomaar voorbij laten gaan. Wist jij dat het provinciebestuur 15 overstromingszones beheert?

Ruimte voor water

De zware overstromingen in juli 2021 maakten duidelijk dat ruimte voor water enorm belangrijk is. De hedendaagse neerslagextremen en grondverhardingen doen die vraag enkel maar luider klinken. Ook het provinciebestuur treft maatregelen om water ruimte te geven, om enerzijds droogte en anderzijds wateroverlast te beperken.

Overstromingszones

De meest gekende maatregelen om wateroverlast te beperken zijn overstromingszones aanleggen. Daarmee kunnen we bij hevige regenval het overvloedige water opvangen en inspelen op de hoeveelheid water die een waterloop en haar vallei kan afvoeren.

Klinkt dat ver van je bed? Misschien ligt er wel eentje bij jou in de buurt zonder dat je het weet. Vlak voor de overstromingen in 2021 opende het provinciebestuur nog twee nieuwe overstromingszones: één in Borgloon en één in Hoeselt.

In totaal beheert de provincie 15 grote gecontroleerde overstromingszones die samen zo’n 640.000 m³ water kunnen bufferen. Sensoren meten continu de waterstanden in onze waterlopen en in de wachtbekkens. De provinciale toezichters hebben een permanentieregeling waardoor altijd iemand ter plaatse kan gaan, ook ’s nachts en in het weekend.

Maar hoe werkt een overstromingszone juist? Hoe wordt de locatie bepaald en kunnen overstromingszones ook andere functies vervullen? De video onderaan deze pagina leert je meer. De video neemt de overstromingszone in Romershoven (Hoeselt) als voorbeeld, de 15de overstromingszone in het beheer van de provincie.

Zie je geen video (helemaal onderaan)? Controleer dan je cookie-instellingen of ga naar Vimeo.

Lees meer over overstromingszones.

Geen 1-op-1-verhaal

Uiteraard is wateroverlast beperken geen 1-op-1-verhaal. Het is een combinatie van grote en kleine ingrepen op het terrein. Naast overstromingszones aanleggen, investeert de provincie bijvoorbeeld in hermeanderen en openleggen van beken, alsook een evenwichtig maaibeheer en onderhoud van waterlopen.

Ontdek wat je zelf kunt doen op onze pagina ‘spaarzaam met water’.

Vlaamse Waterdagen: 19-27 maart

Het provinciebestuur neemt ook deel aan de Vlaamse Waterdagen van 19 tot 27 maart. Doe mee met ons onderzoeksproject In de BRES voor water en/of ontdek de wateractiviteiten van alle partners op de website van de Vlaamse Waterdagen

Deze functionaliteit is uitgeschakeld door je cookie policy instellingen.
Je kunt deze instellingen aanpassen op de cookie policy pagina.

Wat je hier ziet is geen willekeurig landschap. Je kijkt naar een overstromingszone van de provincie Limburg. Het provinciebestuur kan bij hevige of langdurige neerslag het water hier tijdelijk tegenhouden om te vermijden dat lagergelegen dorpskernen overstromen.

Het regenwater krijgt hier ruimte. En dat is nodig. Lange tijd hebben we water geweerd uit ons landschap, via drainage van landbouwgronden en rechttrekken van beken, bijvoorbeeld. Ook de vele verhardingen versterken dat effect. Het water trekt niet de grond in maar stroomt weg.

Het afstromende water zwelt onderweg steeds meer aan. Valleien krijgen die capaciteit niet altijd verwerkt. Op specifieke punten kan dan wateroverlast ontstaan. Bovendien zorgt de klimaatverandering voor extremere regenbuien. Als we niet ingrijpen kan wateroverlast vaker voorkomen.

Via overstromingszones kunnen we het water tijdelijk tegenhouden en inspelen op de hoeveelheid water die een waterloop en haar vallei kan afvoeren. De zone die we gecontroleerd laten overstromen, vormt de overstromingszone.

Om de meest geschikte locatie te bepalen, kijken we naar de natuurlijke vallei. Zo kwamen we hier in Romershoven terecht om het lagergelegen Beverst te beschermen. De dijk die het water tegenhoudt, staat dwars op de vallei van de beek. De betonnen constructie, die we het kunstwerk noemen, kun je zien als een kubus met een ingang en een uitgang. Via een regelbare verticale schuif beslissen we hoeveel water we tegenhouden en doorlaten. Hiervoor kijken we naar de waterstand in de beek en de verwachte neerslag. De roosters beschermen de schuiven tegen afval.

Om de dijk bij volledige vulling te beschermen tegen een doorbraak, voorzien we op één locatie een verlaagd gedeelte dat we extra verstevigen. Zo controleren we waar de overstromingszone kan overlopen en leiden we het water terug naar de beek.

Een overstromgingszone gaat vaak op in haar omgeving. Omdat de zone zich slechts voor een kleine periode vult bij hevige regen kan het meerdere functies vervullen, voor zowel natuur en landbouw als recreatie. Denk aan het kunstproject met de 44 betonnen helmen in de overstromingszone in Halen.

Ook in minder natte periodes zijn overstromingszones dus nuttig. Meer nog, het provinciebestuur wil overstromingszones in minder natte tijden inzetten als spons, door het water in de beek gecontroleerd tegen te houden en te laten infiltreren om het grondwater aan te vullen.

Buurtbewoners merken op dat wanneer de regen is gestopt, het waterpeil in de beek nog steeds hoog staat. Dat is niet onlogisch. Het water dat tijdens de buien werd opgehouden, dat in sommige overstromingszones kan oplopen tot 150 miljoen liter, wordt gecontroleerd geloosd en is dus nog onderweg. Het waterpeil in de beek en de weersvoorspellingen bepalen hoe snel de leegloop kan gebeuren zonder alsnog wateroverlast te veroorzaken. Na enkele uren tot dagen is alles terug genormaliseerd.

Deze situatie doet zich trouwens op verschillende locaties tegelijk voor. Om een vallei nog beter te beschermen leggen we soms meerdere overstromingszones aan binnen één afstroomgebied. Het is dan ook belangrijk om deze bekkens op elkaar af te stemmen. Zo zie je maar: geen enkele overstromingszone en regenbui is hetzelfde. Het is altijd maatwerk.  

Limburg telt al heel wat provinciale overstromingszones, meestal gelegen in Zuid-Limburg. Daar komen er in de toekomst nog een aantal bij. Zo blijft de provincie als grootste waterbeheerder van Limburg elke dag investeren in maatregelen om wateroverlast, maar ook de gevolgen van droogte, te beperken.

Geen reacties

Plaats een reactie

  • Start
  • Water
  • Wereldwaterdag: provinciale overstromingszones in de kijker (video)!